อันดับ 5: อันนี้ไม่ใช่โรคนะครับ แต่เป็นปรากฏการณ์ใหม่ล่าสุด

ก่อนหน้านี้เรามักจะคิดกันว่า อาการบาดเจ็บทางสมองจะต้องนำมาแต่เรื่องร้ายๆ เท่านั้น แต่ปรากฏว่าเมื่อต้นปี 2007 ที่ผ่านมานี้เอง ทีมวิจัยของด็อกเตอร์เบคชาร่า (Antoine Bechara) ที่มหาวิทยาลัย Southern California เพิ่งจะค้นพบเป็นครั้งแรกว่า การที่สมองได้รับความกระทบกระเทือน บางทีก็สามารถก่อให้เกิดผลดีได้เหมือนกัน

กลุ่มผู้ป่วยที่ด็อกเตอร์เค้าศึกษา เดิมล้วนเป็นคนที่สูบบุหรี่มาก่อนทั้งสิ้น ทว่าพอหลังจากเกิดเรื่องขึ้นกับสมอง ผลปรากฏว่ามีจำนวนไม่น้อยเลยที่สามารถเลิกบุหรี่ได้เองอย่างฉับพลันโดยอัตโนมัติ เลิกแล้วเลิกเลยเป็นปลิดทิ้ง ราวกับเป็นปาฏิหารย์ก็ว่าได้

ในบรรดาคนไข้เหล่านี้ มีชายวัยกลางคนอยู่ผู้หนึ่ง แกสูบบุหรี่มาตั้งแต่อายุ 14 และช่วงก่อนที่จะผ่าตัด แกก็สูบจัดมากถึงวันละประมาณ 40 มวน แถมยังเป็นแบบไม่มีก้นกรองซะด้วย ทีนี้พอเข้ารับการผ่าตัดสมองปุ๊บ ฟื้นมาวันรุ่งขึ้น ปรากฏว่าตั้งแต่นั้นมาแกก็ไม่เคยแตะบุหรี่อีกเลย เรียกได้ว่าเลิกได้แบบถาวรภายในวันเดียวโดยแทบจะไม่ต้องใช้ความพยายามใดๆ ทั้งสิ้น

ลุงแกให้สัมภาษณ์ว่า จริงๆ แล้วแกไม่ได้ตั้งใจจะเลิกด้วยซ้ำ เพียงแต่อยู่ๆ ร่างกายมันก็เหมือนกับ ลืมไปเอง… ว่าไอ้ความรู้สึกอยากยานี่มันเป็นยังไง เรื่องราวของคนไข้อื่นๆ อีก 10 กว่าคนก็เป็นทำนองเดียวกันนี้เหมือนกัน และด็อกเตอร์เบคชาร่าก็ตรวจพบว่า ทุกคนล้วนได้รับความเสียหายที่บริเวณสมองส่วนเดียวกันหมด นั่นก็คือ ส่วนที่มีชื่อว่า Insula ซึ่งตั้งอยู่ลึกลงไปนิดหน่อยตรงตำแหน่งขมับเหนือหูขึ้นมานิดนึง (ดูรูปประกอบ)

อินซูล่า อินซูล่า อินซูล่า! อิน ซู ล่า ล่า ล่า… (เจ้าของเดียวกับโทนาฟ! นาฟ นาฟ…) คนอยากเลิกบุหรี่ท่องเอาไว้เลยนะครับชื่อนี้ จำตำแหน่งไว้ด้วยก็ยิ่งดี เพราะถ้าเกิดเลิกไม่ได้จริงๆ จะได้เอาหัวโขกเสาให้ตรงจุด

ส่วนคนที่จะเลิกนิสัยเสพติดอย่างอื่น อย่างเช่นติดเหล้า หรือติดโค้ก จะทดลองวิธีนี้ด้วยก็ได้ เพราะ อินซูล่าจริงๆ แล้ว ดูเหมือนจะรับผิดชอบเรื่องความรู้สึกอยาก ความรู้สึกติด หลายๆ อย่าง ไม่ใช่เพียงแค่บุหรี่อย่างเดียว มันเป็นสมองส่วนที่คอยเรียนรู้และจดจำความสบายของร่างกายหลังจากได้รับอะไรบางอย่าง (หรือไม่ก็ ความไม่สบายหลังจากขาดอะไรบางอย่าง) จากนั้นจะคอยส่งสัญญาณขึ้นไปกระตุ้นสมองส่วนที่อยู่เหนือขึ้นไป ที่เป็นตัวกำหนดสติความรับรู้ของคนเรา ให้เกิดความลงแดง ความอยากได้ความรู้สึกเหล่านั้นขึ้นมา เหตุนี้เอง คนที่วงจรในส่วนนี้ขาดไป ไม่มีอินซูล่าคอยกระตุ้น จึงไม่รู้สึกหงุดหงิด ไม่อยากเสพใดๆ ทั้งสิ้น

มีงานวิจัยอีกตัวนึง เค้าเอาคนที่ติดบุหรี่มาแสกนสมอง ขณะที่ฉายหนังภาพคนอื่นกำลังสูบบุหรี่ให้ดู ปรากฏว่าบนจอแสกน สมองส่วนอินซูล่าจะปิ๊งปั๊งขึ้นมาทันที เป็นการระบุว่ามีเลือดไปเลี้ยงมากขึ้นกว่าปกติ แสดงว่ากำลังทำงานหนัก หมอบางคนเสนอว่า ความรู้ใหม่เรื่องนี้ต่อไปอาจจะเอาไปประยุกต์ทำยาเลิกบุหรี่ ที่เข้าไประงับการทำงานของอินซูล่าโดยตรงได้ บางคนเสนอวิธีที่แยบยลยิ่งขึ้นไปอีกว่า ไม่แน่ เราอาจจะให้คนอยากเลิกบุหรี่นั่งในเครื่องแสกนสมอง แล้วก็จ้องดูอินซูล่าของตัวเอง แล้วตั้งสมาธิเพ่งจิตพยายามกำหนดเลือดไม่ให้ไปเลี้ยงมัน ถ้าสมมติว่าทำได้ ก็จะได้จดจำเรียนรู้ความรู้สึกนั้นไว้ แล้วค่อยเอาทักษะไปใช้เวลาจะข่มใจอดบุหรี่ ในภายภาคหน้าต่อไป

Insula ทำหน้าที่เชื่อมต่อระหว่างสิ่งเร้า สภาวะร่างกาย และอารมณ์ความรู้สึก ก่อให้เกิดตัณหา ความติดใจอยาก หรือติดในรสอร่อยของโลก ไม่ว่าจะมาจาก รูป รส กลิ่น เสียง – ขนาดเวลาฟังเพลง activity ที่อินซูล่าก็จะปิ๊งปั๊งขึ้นมา และคนที่อินซูล่าเจ๊งก็จะไม่สามารถรู้สึกเพลิดเพลินดื่มด่ำซาบซึ้งไปกับอารมณ์เพลงได้ (นอกจากความอยากแล้ว ตัณหาที่กลับด้านกัน คือ ‘ความไม่อยาก’ ก็เกี่ยวข้องกับการทำงานของอินซูล่าด้วย เช่นความกลัวเจ็บ ความขยะแขยง ความอับอาย ไม่กล้าสู้หน้าคน ฯลฯ)

รายงานข่าว “อินซูล่าเจ๊ง ทำให้เลิกอยากบุหรี่”

Credit : คุณแทนไท  ประเสริฐกุล

Related posts:

1. อาการบาดเจ็บทางสมองยอดเยี่ยม อันดับที่ 8
2. อาการบาดเจ็บทางสมองยอดเยี่ยม อันดับที่ 7
3. อาการบาดเจ็บทางสมองยอดเยี่ยม อันดับที่ 6
4. อาการบาดเจ็บทางสมองยอดเยี่ยม อันดับที่ 3
5. อาการบาดเจ็บทางสมองยอดเยี่ยม อันดับที่ 2